balagtas.org

NUYNOY SA DAP

Magnuynoy o magnilay tayo hinggil sa DAP na idinipensa ni Pres. Benigno "Noy" Aquino III sa presidential broadcast noong 30 Oct. 2013

Nagtanggol siya dahil laganap ang palagay na pork barrel ang DAP gaya ng congressional PDAF. Binansagan ng critics si P-Noy na "Hari ng Makarneng Bariles."

Pasubali niya: "Spending through DAP is clearly allowed by the Constitution and by other laws."

Kaugnay nito, 3 lawmakers na idinawit sa pork barrel scam ang sinampahan sa Ombudsman ng reklamong plunder.

Kinailangan ang solo kwerpong depensa bilang pag-ulit ni P-Noy sa sariling pahayag: hindi siya magnanakaw.

Pinilantik din niya ang diumano ay mga lumalabusaw, nagpapalabo ng issues. Nakisawsaw sa depensa pagkaraan ng broadcast ang mga nakikibalahibo kay P-Noy.

May tanong. Ba't naatat o nag-apurang dumipensa ang Pangulo? Ba't di hinintay ang magiging resulta ng pagdinig ng Supreme Court sa petitions kaugnay ng DAP sa Nov. 11?

First time kasi na sa "charmed presidency" ni P-Noy ay bumagsak daw ang popularity rating niya.

May kinalaman daw dito ang baha, deterioration ng EDSA, pagiging world's worst airport ng NAIA 1, Zambo siege, etc.

Nagsolo ng depensa sa DAP si P-Noy dahil wala raw ginagawa ang mga opisyal na alalay niya kundi magpaigkas ng nakaiiritang dakdak.

--
Celing Labuyo

IBA'T IBANG TEMA, MAY ISANG SISTEMA

(1) ABISO SA PAGBERSO
Lumalabas ang tinig
ng nayong kapuspalad
sa subyang ng talahib
na gamit kong panulat.

(2) ANAK-DALITA
Pinaos ng hilahil
si Bunsong kasisilang:
"Saplot kong gagamitin,
dating lampin ni Nanay."

(3) KAY SIR DERECHO
Urong-sulong sa lubak
ng landas na matuwid
ang sarili mong pangkat
na sa pagliko sabik.

(4) TAKSIL SA TAKSIL
Sa payong mo kasukob
ang aking kasintahan,
kasukob ko sa kumot
naman ang iyong ginang.

(5) MGA IBONG BAKA MALIPOL
Nagpupulong ang kawan
sa himpilang mausbong,
paksang pagtalakay:
naglipanang tirador.

(6) EROTIKA 69
Lumitaw, nakangiti,
sumalubong, sumubo;
nabusog man o hindi,
nakangiting nagtago.

(7) ANI SA ANIBERSARYO
Sandekada ang edad
ng pagsasamang kasal:
nakasiyamna anak,
ngayo'y buntis na naman.

(8) PAYAGPAG NG SALARIN
Mahaba ang listahan
ng mga nakaburol,
may sisiw sa ibabaw
ng kanilang kabaong.

(9) OPERASYONG SAGIP
Bahang malalim agad,
pamilyang nasa atip:
"Hangin! Kami'y ilipad!
Tulungang mag-evacuate!"

(10) NAWAWALA
Iyang delikadesa
ay hinahanap natin.
Gustong muling makita?
Suhol ay palakarin.

EKSPERTO SA PAKUNO

Para sa (mga) kinauukulan, di sapat maging kakulay ng abo.

Sumabay sa modernisasyon ang pagpapahusay ng paraang lilitaw na kagalang-galang gayong kagulang-gulang.

Nagiging concrete example ito ng kasabihang "lumalaon bumubuti, sumasama kaysa dati."

Ganyang klase ng "kabihasaang" pantao ang binabanatan ng paglalarawang panghayop.

Walang imposible sa modernong panahon, kaya pumuti na ang uwak, sabi ng mababagsik na critics.

Ang pitak na ito ng balagtas.org ay nais makaigpaw sa mataas, siksik na salansan ng nangaunang matayutay (figurative) na salita't ekspresyon, gaya ng "politikong paruparo na, balimbing pa" at "kapit-tuko sa poder."

Modernistang uwak ang sinumang henyo kung magpakuno at di halatang sa kasibaang lumaklak ng iba-ibang uri ng kabulukan.

Pakiabangan dito ang mga piyesa hinggil sa taong-ibong naghihimagas ng bulok na kamatis at bugok na itlog kahit naeempatso oras-oras.

KASALI SA SALIN

Translation o salin ang isang paraan ng pagpapalawak ng tangkilik sa akdang isinalin.

Pambawas ito sa bigat ng layuning umunawa at magpaunawa.

Literal ba o malaya ang (pagka)salin? Puwedeng kombinasyon, kung sadyang ito ang kailangan.

Pinakamahalaga sa salin: mapanatili ang diwa't kahulugan ng orihinal. Makiling ang mayorya ng translators sa diskarteng malaya.

May pahalaw na salin; madalas ay pinipili ang ilang tampok na bahagi ng akdang isasalin dahil mahaba ang kabuuan nito.

Kasali ba sa gawaing ito ang "saling-pusa"? Pupuwede iyong "salin" lamang.

ANG TUNAY NA TRADISYON

Naglahad minsan si Igor Stravinsky ng pakahulugan sa tradisyon. Sabi niya:

"Hindi relikya ng naglahong panahon ang tunay na tradisyon kundi buhay na puwersang nagpapasigla at pumapatnubay sa kasalukuyan.

"Isang pamana ang tradisyon: tinatanggap natin pero dapat pinamumunga bago ipagkatiwala sa susunod na henerasyon.

"Walang kinalaman sa pag-alinsunod sa tradisyon ang panghihiram ng isang method dahil napapalitan itong huli.

Isinusulong naman ang tradisyon para makalikha ng bago.

Bagaman sining ng musika ang paksa ni Stravinsky, mapagbabatayan ito ng pagsusuri sa ibang larangan.

BINALASANG SALITA

Laro sa salita ang isang paraan ng pagsubok sa kaalamang pangwika.

Sa naritong erotikong tulang "Kay Ana Grema", agad makikita sa titulong ito ang diskarteng anagramatiko.

"Sabik ako sa bikas mo
na likha ng iyong halik:
panakaw man ay pakanaw,
nagdumila, nagdumali.

"Kung ibinit ang balak ko,
ibitin mo kaya muli?
Sa pagtukso ay pagtusok
ang sagot na tagos dapat".

Tukuyin ang pitong salitang idinaan ng makata sa sistemang anagram.

BAYANG AMOY-KANDILA

Bago idinaos ang polls 2013, kinalampag ng isang politiko ang kooperatibang pang-elektrisidad sa Cabiao, Nueva Ecija.

Binayo ng bagyo noong Oct. 11, bumalik sa bayan ang madilim na panahon at 2 weeks itong amoy-kandila.

Dumating ang liwanag na kaakibat daw ng power play ng politiko noong magbobotohan na. Bakit napakatagal nagtiis ang bayan?

Diumano, hinintay ng balisawsawing kooperatiba ang bagong bagyong magsasauli ng koryenteng tinangay ng nagdaang unos. Sampol ba ito ng "micro sense, macro madness"?

SOBRANG PAGHAHANGAD

Hindi madaling mabuhay nang matagumpay sa mundong hinuhubog ng mga puwersa ng likas na pagbabago.

Pagkalipas ng mahigit 4 bilyong taon, naging malakas na puwersa ang sangkatauhan mismo.

Mas marami ngayon ang walang self-control. Inuubos nila ang resources ng mundo kahit ipaghihirap ito ng susunod na henerasyon.

Namamalayan ang panganib bilang resulta ng sobrang pagnanasang magtamasa ng materyal na prosperidad.

Kailangang pag-aralang mabuti ng sangkatauhan ang natural history.

(Halaw ng balagtas.org. sa librong Forces of Change: A New View of Nature)

TALAMBAHAY BUHAT SA AKING PANULAT

ni LAMBERTO E. ANTONIO

Mahigit 4 na dekada ang saklaw ng karera ko bilang manunulat, kasama ang ika-5 taon ng pagbubuhat, maghapon at/o magdamag.

Empleado akong nagbuhat noon, may buo-buong kita. Ngayong wala akong opisina, wala ring mabilang na barya-barya.

Kayraming nag-aakala: magaan ang pagbubuhat ko ng panulat. Naku, mas mabigat ito kaysa bangko (bench).

Kahit nagbubuhat at nagbabasa ako ng libro habang nakatayo, paupo kong ibinubuno ang panulat bago buhatin patungo sa dakong nais masapit ng (aking) isip.

Maririnig ko ang mga tinig buhat, o mula, sa ibang naunang mambubuhat. Iisa ang sinasabi: Mas makapangyarihan ang pluma kaysa espada.

Nagpapagunita ito ng isang kaybigat na papel ng manunulat: maging "budhi ng lipunan".

Natural kaninuman ang magbuhat ng sariling bangko. Ginagawa ko ito pag ganado ako.

Dahil ayokong basta gumaya, sama-samang binubuhat ko ang panulat, bangko at hapag.

(Prologo ito ng bagong kalipunan ng sariling mga akdang prosang kinikinis ni LEA)

MINABOTE ANG USAPAN KAHIT WALA SA UMPUKAN

Kumusta ang TropangToma Tumba Zuka
ang bato at atay, baga at bituka?
Ano'ng latest update sa mga romansa?
Nilulusob pa ba ng asa-asawa?

May isang katropang di muna bibilang
ng boteng nabasyo at masinsing tagay,
mga posteng sobrang dalang ang pagitan
yaong bibilangin kung kayang dumungaw.

Ayam manalamin palibhasa'y talos
ang pamumutiktik ng puti sa buhok,
saka sapin-saping buhaghag na tumpok
sa noo at pisngi ang mga kulubot.

Kumusta ang lista ng utang sa kanto?
Mahaba pa rin ba? Kilo-kilometro?
Ang mga upos ba'y nakamonumento
sa bungi-bungi nang astrey-na-platito?

Ang katropa ninyo kung hinahanap man,
ituring na hindi malaking kawalan;
ang mas mahalaga, kayo ay nariyan
muli sa mabote masebong biruan.

May napakabigat kasing iniinda,
napilitantuloy itong magpahinga.
Huwag, huwag sanang takawin ang mata:
baka malagutan siya ng hininga.