Saganang Akin - 'RAGNAROK': LUNGKOT-AT-LUGOD SA PAKIKIHAMOK (Halaw kay Tom Shippey)
'RAGNAROK': LUNGKOT-AT-LUGOD SA PAKIKIHAMOK
(Halaw kay Tom Shippey)
Pagkawasak ng mga bathalang lumaban sa mga kampon ng demonyo ang 'Ragnarok' ng mitong Norse.
Kung talo (sa bersiyong ito ng Armageddon) ang mga diyos at mga taong alyado nila, bakit papanigan natin sila? Bakit hindi tayo gumaya sa masasama o maging tagasamba ng demonyo?
'Potent but terrible' ang turing sa kasagutang tunay na magiting. Makontrol man ng tiwaling mga puwersa ang uniberso at tila di na ito mababawi o matutubos, hindi iyon sapat upang bumaligtad o lumipat ng panig ang bayani.
Sa tradisyonal na punto de bistang Kristiyano, may pabuyang langit at salbasyon ang nagmamagiting laban sa kasamaan.
Pero sa Ragnarok, ang tanging pabuya ay 'somber satisfaction' sa ginawang kabutihan. Dito, kung gayon, maingat na inaalis ang 'easy hope' upang ang kinauukulan ay maging makamalayan sa mahabang pagkalupig at kapahamakan.
Isa itong teorya ng kagitingan o katapangang nilimot ng modernong panahong 'nakikibayani' laban sa mismong (tunay na) bayani.
Tatabunan at hindi lilingunin ng panahong lilipas ang bakas ng tao at pangyayari at ang paligid.
Huwag balewalain ang pansing may puwang ang tadhana para sa paglimot.
Isang libro tungkol sa buhay ng isang babaing sumilang at nagkaisip sa dating USSR na nagdesisyong tumira sa US ang pinuri ng critics.
Mahusay ang pagkabuo ng awtor (babaing ito mismo) sa mga sariling gunita. Pulido ang paggamit niya ng English kahit di ito ang wika sa pamayanang kinagisnan niya.
Bago nailibro ang memoir, tinanggihan itong ilathala ng isang publisher. Pinintasan: mali ang diskarte, walang kabuhay-buhay ang pagbabalik-diwa. Nalimbag lang matapos muling sulatin ng awtor.
Sinabi niya sa media na isang guro ang pumatnubay sa pagpapahusay ng obra: dapat malalimang hukayin ng manunulat ang panahong nakalipas, hanguin ang makahulugang pangyayari sa buhay.
Halos kamakailang (2008) maituturing, mas pangahas at marahas ang mga kotongero. Mga pasimple-simpleng bully, umasenso, nagpakaterorista.
Ang barya-barya ay humantong sa buo-buo. Mas mainam sipating pananalbos muna bago paglagas ng buhay at pagwasak ng ari-arian.
Naging pamilyar ang pambobomba, mas sumalimuot ang buhol ng mga teoretikong konsiderasyon, gaya ng politikal na pakana.
Malaking bahagi ng bansa ang niyayanig ng atakeng terorista, pakikibakang rebolusyonaryo at pag-iimbot ng mga elementong anti-sosyal, ayon sa kanluraning media.
Pakahulugan dito ng mga puwersa ng seguridad: kilabot na kotongero ang New People's Army na nagpapataw ng revolutionary tax.
Kung tama iyan, aba e mataas-taas na antas kesa tampalasan ding diskarte ng kotong cops.
(Artikulo itong kabilang sa ABISO: ISTORYA AT ENSAYO ni Celine Labuyo)
Nagiging parusa sa iyo bilang translator ang pabirong hamon ng sinuman sa abilidad mo.
Ipasasalin sa iyo ang isang salita. May pahiwatig (clue) na ihahanap mo ng kaukulang konteksto. Lilitaw na masisteng "makatwiran" ang"tama" o "angkop" na salin.
Halimbawa: Ano ang classic translation sa Filipino ng "impotent"? Wala sa alinmang dictionary ang salin nito. Meron lang "ibong adorno" na sagot ng nagpasalin, kung sinukuan mo ang hamon.
"Classic" ang batayan, pagsangguni sa obrang "Ibong Adarna." Ibon ang isang phallic na katapat ng testicle, panlalaki ang impotent, at adorno ang singkahulugan ng dekorasyon, borloloy, palamuti.
Halimbawa pa: Ano sa Filipino ang (salin ng) "abortion"? Suko kang muli? Tanging sa sariling dictionary ng imahinasyon ng mabirong nagtanong matatagpuan ang sagot: "Patay kang bata ka."
