balagtas.org

balagtas.org

Tularaw - RIMA SA DUSA

RIMA SA DUSA

Isang lalaking pinindeho (pinagtaksilan ng misis niya) ang tahimik na nagdurusa. Kalagayan ito na sinalukan namin ng damdaming nirimahan. Salatin natin sa (piyesang) SUSI ang sentimyento niya na ganito inilarawan:

Isang susi ang pumaloob
sa kahapong sandakot.
Itinapon ito ng ginang
na nagkasusi sa ibang bahay.

Nagkapilat sa dibdib
siyang ulila sa silid.
Pabukas-bukas ang palad:
may hugis-susing pilat.

Pantiyak sa pagiging tula ng SUSI ang sistema ng pahiwatig: malalim na damdamin at malinaw na kaisipan sa pinulot, inalagaang sagisag ng pag-ibig.

(LEA)
tularaw

Bersong Barbero - ISTORYA NG PAGKASINDAK SA ISANG LETRANG NALAGLAG

ISTORYA NG PAGKASINDAK
SA ISANG LETRANG NALAGLAG


Daig ng pilantik ng dilang masama
ang bigwas ng isang sandatang pantaga:
Ito po ang aking pinanday na tugma
tungkol sa masakit na pananalita.

At totoo namang ang salita natin
ay hindi sa dila agad nanggagaling,
kailangan munang sa isip tumining
kung angkop o hindi sa bawat gawain.

Kapag mapipikon ay baka mainam
na ang sasabihi'y lunurin sa laway,
manahimik muna at ang kalooban
ay walis-walisin kung sadyang masukal.

Minsan, naglilimbag ang isang magasin
ng maraming kopya nang biglang napansin:
may mali sa tampok ditong lathalain
tngkol sa proyekto ng isang rehimen.

'Public image' kasi ng gobyernong Marcos
ang paksa ng akdang bale nagbantayog
kay Imelda, pero ang 'l' ay nahulog
mula po sa 'public': sakdal-laking danyos!

Ang pag-iimprenta'y agad itinigil,
saka isiningit ang 'l' sa ispeling;
kapag Tinagalog, alam naman natin,
ang 'pubic' ay 'bulbol' (na 'hair' ang kapiling).

Sinunog ang lahat ng kopyang nalimbag,
baka may ipuslit, kung basta inimbak,
at buking ni Marcos, kalabosong tiyak
ang pabliser, pati editorial staff.

May kapangyarihan ang alinmang wika
sa taglay na tunog, hugis, kulay, haka.
Salita'y hasaan ng dila at diwa
sa pagpapahayag ng mali at tama.
bersongbarbero

Bersong Barbero - POPULASYONG SA PAGLOBO AY SIMBILIS NG KUNEHO

POPULASYONG SA PAGLOBO AY SIMBILIS NG KUNEHO

Paksa hanggang ngayon ng mga suki ko
yaong bumisitang vicario ni Kristo;
tampok sa iniwan niPope Francis dito
ang pananalita tungkol sa kuneho.

Hindi kailangang matulad sa rabbit
(na sa puntong breeding ay sadyang prolific)
ang mga magulang, winika ng Pontiff.
Baka sa parenthood ay makabalakid.

Dahil sa kuneho ay nabanggit tuloy
ang ulat na lampas sa sandaang milyon
ang paglobo nitong ating populasyon:
matuling paglaking dapat ure ko.

Ikinabit bilang paksa ang kuneho
sa umano'y survey na isang porsyento
ng world's population ang may monopolyo
sa yaman ng buong daigdigdin mismo.

Siyamnapu't siyam na porsyento naman,
ngayong 2015, ang bale miron lang:
Asensong matulin ng mangilan-ngilan
habang usad-pagong ang batugan o tamad.
bersongbarbero

Saganang Akin - WALANG GANAP NA LALAKI O BABAE

WALANG GANAP NA LALAKI O BABAE

Ang tao ay hindi kailanman lubos na lalaki o babae; walang kalalakihan, walang kababaihan, meron lang mayoryang sexual.

Ang isang lalaking di nagkikimkim ng pagkababae ay napakadaling dayain at patulugin ng imahinasyon niya o pag-aakalang nakahihigit siya sa isang kabalyero.

Ang isang babaing walang katiting mang tanda ng makalangit na kawalang-malay, na panlalaki, ay napakarealista para sa malalawak na paghahakang nagmumula sa kapusuran ng tinatawag nating henyo.

(Hango sa librong "DOBLE TRES, DOBLE UNO: 33 Sanaysay sa Pamilya at Lipunang Filipino" ni LAMBERTO E. ANTONIO)
saganangakin

Saganang Akin - 3 IBON SA BAWAT PUTOK

3 IBON SA BAWAT PUTOK

Kamakailan (27 Abril 2015), malugod akong nabulabog sa pinamumugaran kong lalawigan nang sunduin ako ng Komisyon sa Wikang Filipino at isalang sa Tertulya sa Tula: Isang Hapon ng mga Makata ng Taon.

Kasama ko sa okasyong idinaos sa KWF sa Maynila sina Roger Mangahas at Jess Santiago na lumingon sa mga direksiyong panliteratura at kaligirang panlipunan noong mga dekada 60, 70 at 80.

Sa bawat tanong sa amin ng dumalong mga guro at estudyante, kinailangang medyo matipid at siksik ang tugon; 2 oras lamang ang dapat patayin ng tsismis na sabi'y isa nang propesyon.

Sa timpalak na Talaang Ginto sa Tula, tinanghal na Makata ng Taon 1969 si Roger, 1978 at 1979 si Jess, at 1980 ako.

Bukod sa tanong at sagot, tig-iisang tula namin ang binasa ng 3 taga-KWF.

Hindi ang mismong 'mga tula ng taon' ang binasa sa programang iyon. Nagsilbi sanang dagdag na paliwanag ang naturang mga piyesa hinggil sa kaakibat na tematikong tungkusan: ang pighating nagpaalab sa makata upang magbalikwas laban sa tiwaling kalagayang umiiral.

Mahihiwatigan ito sa mga pamagat: 'Dalit kay Sarhento Gameng' ni Roger, 'Sa Pagdalaw ng Pangungulila' at 'Nais Kong Likumin ang mga Alabok forces ang itaas.

Ano't anuman, baka ikinalugod naman ng mga kinauukulan ang 'tatlong ibon sa bawat putok' na ipinawari ng okasyon.
saganangakin

Mga Pabliser na Barat at Balasubas: Isang Sulyap

May nagsabing 2 uri ang publishers: BARAT at BALASUBAS.

Sa mahabang danas ko sa pagsulat, may yugtong di ko naligtasan ang pagbarat ng mga lathalaan para sa panitikang komersiyal, dahil iyon daw ang SOP.

Napansin ko noon, exempted sa baratan ang ilang kilalang awtor: malaki ang bayad sa pangalan kahit sampay-bakod ang akda.

Tungkol sa pamba-balasubas, di ko ito naengkwentro.

Malinaw, syempre: meron lang nabarat at nabalasubas matapos ang dyalogong writer-publisher (o sinumang alter-ego nitong huli).

Isang isyu sa pablising ang PAGPIRATA. Isasama ng lathalaan sa textbook o tradebook ang akda mo kahit wala kang permiso.

Ikaw na awtor ang kahuli-kahulihang makababatid, kung may kakilalang magsabing kasama ka pala sa librong nabasa nito.

Kakalampagin mo (dapat lang) ang KASA PERATA, aka lathalaan; pwede kasing ituring na adelantadong pagbalasubas ang gayong kawalang-pakundangan.

Mas iibigin, syempre, ng pabliser na lumitaw siyang KAGALANG-GALANG kaysa KAGULANG-GULANG. Gagawa ng kontratang hirit permit at barat bayad. Bale 'negasyon' ng balasubas.

Isang bagitong editor ang nagbayad agad sa akin ng cash para magamit niya ang isa kong tulang hango sa aking nalathalang librong HAGKIS NG TALAHIB, bago ako pumayag na ibilang iyon sa textbook ng lathalaan nila. Abono niya ang perang ibinayad!

Dahil bagito nga, medyo nagsiyasat pala siya tungkol sa patakaran ng lathalaan nang banggitin ko ang isyung barat-balasubas. "Bulok po pala ang sistema ng pabliser ko. Ayoko na pong muling mag-editor," aniya sa huling pagkausap sa akin.

Notasyon Sa Paglingon

NOTASYON SA PAGLINGON
(Makaraang Mailunsad ang New Edition ng Aking HAGKIS NG TALAHIB)

Sandekada halos, panakaw
ang sulyap ko
sa salaming pantay-tao.

Higit ito sa sapat, ngayong matulin
pala akong kinakain
ng pagkakaedad at problemang
sinisipat ng panulat.

Dahil ba iniwan
ang baras
na pawisang nagpatingkad
sa duwelo ng mortalidad at eternidad?

Akong simbigat ng lungsod bago
humalos sa dekada,
singgaanng patpat sa baryo,
ngayong iniimbita ng salamin:

Tumitig sa sariling uban at kulubot,
lumulansa larawang
buhat sa panulat,
saka magtayo ng sakdal-sinsing baras.

Bersong Barbero - BAKIT ISINARA MUNA ANG BARBERYA?

BAKIT ISINARA MUNA
ANG BARBERYA?


May katagalan ding
nanatiling basyo
ang diskarteng Gusting
sa pitak na ito.

Abalang-abala
ngayon sa translation,
kaya po two months na
siyang walang kolum.

Nobelang WAR AND PEACE
ang isinasalin:
sakdal-haba't siksik
sa anyo't diwain.

Mahalagang bagay
sa komunikasyon
ang pinakapakay
ng barbero ngayon.

Pero magsisikap
pa rin po si Gusting
maglaan ng oras
sa berso ng gunting.
bersongbarbero

Obra Muwestra - ABISO NG OFW

ABISO NG OFW

(Mula sa aking aklat ng tulang "Lingap sa Lumipas)

Nagbabalik ako,
abo:
umaasang kukuyumin mo,
bago muling ipagkatiwala
sa tubig, hangin at lupa
ang ating gunitang masilakbo.
obramuwestra

ISANG TANGHALING (NAG)TAPAT

ISANG TANGHALING (NAG)TAPAT

Lalang iyon
ng sariling imahinasyon:
pugot ang anino ko sa landas,
isang tanghaling tapat.

Hindi ako nagpapaalipin
sa pamahiin;
pulutan ko ito kung minsan
sa mahabang inuman.

Iyon ay kisap na pagpapagunita:
paurong kontra pasulong ang pagtanda.

Mas mabuting mapugot
ang kaninumang ulo
kaysa pamahayan ng lumot
o lumaking maulalo.

prev 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140 150 160 170 180 190 200 210 next